Regime Compass: op tijd schakelen (4).
Waarom actuele data essentieel zijn in een wereld van wisselende economische regimes.
Regime Compass vertrekt vanuit een eenvoudig uitgangspunt: markten worden in belangrijke mate gestuurd door de combinatie van groei en inflatie. In het openingsartikel hebben we dit kader geïntroduceerd en laten zien hoe deze twee krachten samen bepalen in welk economisch regime markten zich bevinden.
Daarna hebben we in het artikel over de veranderde economische werkelijkheid beschreven hoe het speelveld sinds 2020 structureel is verschoven. Fiscale dominantie, deglobalisering en vergrijzing beïnvloeden groei en inflatie op een manier die minder voorspelbaar is dan voorheen.
Vervolgens hebben we in het artikel over vaste portefeuilles en regimes laten zien waarom veel portefeuilles nog zijn ingericht alsof één gunstig economisch klimaat dominant blijft, terwijl de werkelijkheid vaker schakelt tussen verschillende regimes, elk met een eigen impact op risico, rendement en spreiding.
Begrip van regimes is essentieel, maar zonder actuele informatie kan de uitvoering achterlopen. Want inzicht in regimes is één ding, ze op tijd herkennen is iets anders. En precies daar ontstaat het volgende probleem: de meeste officiële economische data komen te laat.
Inflatiecijfers, BBP, werkloosheid, consumentenvertrouwen; ze worden gepubliceerd met weken of maanden vertraging. Tegen de tijd dat die cijfers verschijnen, heeft de markt haar positie vaak al aangepast. Wie daarop stuurt, kijkt in feite in de achteruitkijkspiegel.
Voor Regime Compass is dat cruciaal. Het model draait om de actuele ontwikkeling van groei en inflatie. Als je die ontwikkeling te laat ziet, pas je je portefeuille ook te laat aan.
Daarom vormen high frequency data en nowcast-modellen een noodzakelijke schakel binnen het Regime Compass raamwerk.
High frequency data en nowcasts.
Werken met sterk vertraagde data is een systematische fout bij het beheren van portefeuilles. Inflatie, groei, werkloosheid, consumentenvertrouwen: de cijfers waarop de meeste beslissingen worden gebaseerd, komen pas weken of zelfs maanden na de feiten. Tegen de tijd dat ze binnenkomen, heeft de markt allang positie gekozen, zijn prijzen aangepast en risico’s verschoven. Toch varen veel beleggers nog steeds op dit soort achterhaalde informatie, en nemen zo beslissingen op basis van een economische realiteit die niet meer bestaat.
Dat blijkt keer op keer uit de maandelijkse nieuwsbrieven van beheerders en uit de rapportages van kranten, centrale banken, financiële websites en sociale media. Steeds weer draait het om oude cijfers, terwijl de actuele dynamiek buiten beeld blijft.
High frequency data (HFD) doorbreken dat patroon. Het zijn realtime signalen die laten zien wat er nú gebeurt in de economie. Denk aan dagelijkse vrachtvolumes, stroomverbruik, reserveringen in de horeca, fabrieksactiviteit, creditcardbestedingen en zelfs hoeveel afval er wordt opgehaald. Geen modellen, geen vertraging, geen ruis, maar directe feedback van consumenten en bedrijven in het hier en nu
Nowcast-modellen bouwen voort op HFD. High frequency data zijn de ruwe, dagelijkse signalen van economische activiteit. Maar HFD is op zichzelf nog geen analyse. Nowcast-modellen brengen daar structuur in. Ze gebruiken deze rauwe gegevens om continu te berekenen waar cruciale macro-economische variabelen, zoals economische groei (BBP), inflatie of consumentenbestedingen, op dit moment waarschijnlijk staan. In plaats van te wachten op officiële cijfers die weken of maanden vertraagd zijn, laten nowcasts een actueel, geschat datapunt zien, gebaseerd op de optelsom van tientallen realtime indicatoren.
Je kunt HFD dus zien als de input, en de nowcast als de intelligente vertaalslag. Ze filteren, wegen en combineren de verschillende signalen in modellen die ook rekening houden met seizoenseffecten, afwijkingen en historische patronen. Het resultaat is geen officieel cijfer, maar een snelle, vaak verrassend nauwkeurige schatting van de economische realiteit van vandaag.
En dat is essentieel voor Regime Compass. Want economische regimes veranderen niet op de publicatiedatum van een cijfer. Ze kantelen wanneer het groei- of inflatiemomentum draait.
Vooruitkijken in plaats van terugblikken.
Neem groei. Officieel meten we dat met het Bruto Binnenlands Product (BBP). Maar BBP-cijfers worden pas weken na afloop van een kwartaal gepubliceerd. In juli hoor je pas hoe de economie tussen april en juni presteerde. Maar als je in augustus nog op dat cijfer stuurt, loop je een kwartaal achter. Je handelt op een economie die al niet meer bestaat.
High frequency data veranderen dat. Denk aan de eerder genoemde dagelijkse vrachtvolumes, stroomverbruik, fabrieksactiviteit en zakelijke boekingen. Maar ook online zoekgedrag naar grote aankopen, hypotheekaanvragen per week, openstaande vacatures en containerdoorvoer in havens. Deze signalen laten al in realtime zien of de economische activiteit versnelt of juist vertraagt. En de nowcast-modellen combineren die signalen tot een actueel beeld van de groeidynamiek. Nog vóór het kwartaal voorbij is. Zo weet je in mei al hoe juni eruitziet. Niet achteraf, maar vooruit.
Voor inflatie geldt hetzelfde. Het officiële cijfer komt één keer per maand, meestal halverwege de volgende maand. Maar prijsveranderingen bij supermarkten, groothandels, benzinepompen en huurplatforms geven dagelijks inzicht. Daalt de prijs van benzine, stabiliseren de boodschappenprijzen, zakken de kortetermijnhuren? Dan weet je dat inflatie momentum verliest, ook al zeggen centrale banken dat pas weken later.
Ook consumentengedrag verraadt veel. In plaats van te wachten op het consumentenvertrouwen, kun je zien wat mensen écht doen. Dagelijkse pintransacties, creditcarduitgaven gecombineerd met restaurantreserveringen en bioscoopbezoek en hotelbezettingsgraden geven direct inzicht in het consumentenvertrouwen. Als mensen de hand op de knip houden en massaal vrije tijd schrappen, weet je dat de vraag kantelt.
Zelfs afvaldata blijken waardevol. Meer vuilnis betekent meer consumptie, meer industriële activiteit, meer output. Net als mobiliteitsdata: meer beweging van mensen en goederen = meer economische frictie = meer groei. Dat soort signalen zijn niet alleen actueel; ze zijn concreet. En dat is precies wat je nodig hebt om het kantelpunt van een regime te herkennen.
Conclusie.
Werken met vertraagde data én vasthouden aan een achterhaald wereldbeeld is zelden een bewuste keuze. Toch leidt die combinatie tot systematische achterstand. De markt is al doorgedraaid, terwijl portefeuilles nog worden gestuurd op cijfers die weken of maanden oud zijn, gebaseerd op aannames die niet meer gelden.
Daardoor worden risico’s beheerd volgens oude parameters, terwijl juist de nieuwe risico’s, zoals hardnekkige inflatie, afnemende groei, geopolitieke fragmentatie en verstoringen in kapitaalstromen, vaak buiten beeld blijven.
Wat zijn de gevolgen?
❌ De timing is te laat.
❌ De exposure is verkeerd.
❌ De informatie waarop gestuurd wordt, weerspiegelt de actuele situatie niet meer.
Portefeuilles blijven zwaar belegd in staatsobligaties terwijl de reële rente aantrekt. Veel beleggers blijven bovendien overwogen in groeiaandelen, terwijl de liquiditeit juist opdroogt. Ze schakelen naar defensieve sectoren op het moment dat de economie versnelt. Of ze blijven onderwogen in energie, terwijl grondstoffen al maanden outperformen. Intussen wordt vertrouwd op inflatiecijfers van vorige maand, terwijl supermarktprijzen, huurdata en energieprijzen vandaag al een heel ander verhaal vertellen.
High frequency data en nowcasts zijn in dit landschap geen instrumenten voor extra rendement. Ze zijn de voorwaarde voor goed risicobeheer en om überhaupt effectief te kunnen sturen. Alleen met actuele informatie kun je binnen een economisch regime tijdig je portefeuille aanpassen: van sectoren wisselen, posities afbouwen waar het risico toeneemt en juist opbouwen waar de kansen liggen.
En precies daar komt Regime Compass samen.
Het raamwerk onderscheidt economische regimes op basis van groei en inflatie. Maar zonder tijdige signalen blijft dat onderscheid theoretisch. Door regime-analyse te combineren met actuele data ontstaat een praktisch instrument: een manier om niet alleen te begrijpen in welk klimaat je zit, maar ook om tijdig te handelen wanneer dat klimaat verandert.
Niet om elke beweging te voorspellen. Wel om te voorkomen dat een portefeuille reageert op een wereld die al achter ons ligt.
Zien is belangrijk. Maar op tijd zien maakt het verschil.
Wie zich verder wil verdiepen in de basis van dit concept kan op deze website nog een aantal bijbehorende artikelen lezen, waarin stap voor stap wordt uitgelegd wat de aanleiding- en fundamenten zijn van Regime Compass:
Artikel “Proteqtor”.
Artikel “Compass Portefeuilles”.
Vraagt u zich af of het anders kan?
Voor beleggers die Regime Compass in de praktijk willen toepassen, zijn er drie Compass portefeuilles: Compass Core, Compass Advanced en Compass Extended.
Wie wil verkennen wat Regime Compass kan betekenen voor zijn of haar vermogen, is welkom om contact op te nemen voor een gesprek.
Disclaimer
De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter algemene informatie en reflectie en is gebaseerd op persoonlijke inzichten van de auteur. Deze publicatie vormt geen individueel beleggingsadvies, geen aanbeveling tot het nemen van beleggingsbeslissingen en mag niet worden opgevat als een aansporing tot het kopen of verkopen van financiële instrumenten in de zin van de Wet op het financieel toezicht (Wft). De inhoud is niet afgestemd op uw persoonlijke situatie, kennis of doelstellingen. Beleggen brengt risico’s met zich mee, waaronder het risico op verlies van (een deel van) uw inleg. De auteur aanvaardt geen enkele aansprakelijkheid voor eventuele schade als gevolg van het gebruik van de informatie in deze publicatie. Voor passende advisering wordt geadviseerd contact op te nemen met een bevoegd financieel adviseur.